Nghệ đen trị đau kinh, bế kinh huyết tích, khó tiêu, đầy bụng
Nghệ đen trị đau kinh, bế kinh huyết tích, khó tiêu, đầy bụng
Nghệ đen, Nghệ xanh, Nghệ tím, Ngải tím, Nga truật - Curcuma zedoaria (Berg.) Roscoe (Amomum zedoaria Berg.) thuộc họ Gừng - Zingiberaceae.
Mô tả nghệ đen
- Cây thảo cao đến 1,5m. Thân rễ hình nón có khía chạy dọc, mang nhiều củ có thịt màu vàng tái.
- Ngoài những củ chính, còn có những củ phụ có cuống hình trứng hay hình quả lê màu trắng. Lá có đốm đỏ ở gân chính, dài 30-60cm, rộng 7-8cm.
- Cụm hoa ở đất, thường mọc trước khi có lá. Lá bắc dưới xanh nhợt, lá bắc trên vàng và đỏ. Hoa vàng, môi lõm ở đầu, bầu có lông mịn.
Bộ phận dùng nghệ đen
- Thân rễ và rễ củ - Rhizoma et Radix Curcumae Zedoariae, thường gọi là Nga truật.
Hình ảnh: nghệ đen - Nghệ đen trị đau kinh, bế kinh huyết tích, khó tiêu, đầy bụng
Nơi sống và thu hái nghệ đen
- Gốc ở Himalaya, Xri Lanca, mọc hoang và cũng được trồng. Trồng bằng thân rễ vào mùa mưa. Để dùng làm thuốc, đào lấy củ từ tháng 12 đến tháng 3, cắt bỏ rễ con, rửa sạch, thái lát, phơi khô, khi dùng tẩm giấm sao vàng.
Thành phần hoá học nghệ đen
- Trong củ có 1,5% tinh dầu màu vàng xanh nhạt, sánh, có mùi giống long não, và 3,5% chất nhựa và chất nhầy. Thành phần của tinh dầu chủ yếu gồm 48% sesquiterpen, 35% zingiberen, 9,6% cineol và một chất có tinh thể.
| Xem: cung cấp cây cỏ ngươi tại tphcm |
Tính vị, tác dụng nghệ đen
- Thân rễ Nghệ đen có vị đắng, cay, mùi thơm hăng, tính hơi ấm; có tác dụng phá tích tán kết, hành khí chỉ thống, khai vị hoá thực, thông kinh.
Công dụng nghệ đen
Thân rễ được dùng chữa:
1. Ung thư cổ tử cung và âm hộ, ung thư da;
2. Đau kinh, bế kinh huyết tích, kinh nguyệt không đều;
3. Khó tiêu, đầy bụng, mửa nước chua;
4. Các vết thâm tím trên da. Rễ củ dùng như Nghệ trắng.
Ngày dùng 3-10g dạng thuốc sắc, thuốc bột hay thuốc viên.
Đơn thuốc:
1. Ung thư tử cung: Dùng tinh dầu 10-30ml tiêm tại chỗ ngày 1 lần.
2. Đầy bụng: Nghệ đen, Tam lăng mỗi vị 6g, Lúa mạch 9g, vỏ Quýt 15g, sắc uống.
3. Chữa tích huyết, hành kinh máu đông thành cục, khi thấy kinh đau bụng hoặc rong kinh ra huyết đặc dính, rỉ rỉ: Nghệ đen và Ích mẫu, mỗi vị 15g sắc uống.
4. Chữa bỗng dưng đau bụng do khí lạnh, hoặc thường chợt đau bụng từng cơn (do tích trệ): Nga truật 2 lạng, Mộc hương 1 lạng, tán nhỏ, mỗi lần uống 2 g với nước giấm nhạt (theo Nam dược thần hiệu).
Ghi chú: Kỵ khai và rong kinh nhiều.
Nghe den tri dau kinh, be kinh huyet tich, kho tieu, day bung